Bezoek aan Jan Six

Op woensdag 30 oktober 2019 zijn we op bezoek geweest bij jonkheer en mevrouw Six van Hillegom om hun kunstcollectie te aanschouwen in hun herenhuis in Amsterdam.

Huis van Jan Six

We werden welkom geheten door het huismeesters echtpaar. Een bijzonder vriendelijke en stijlvolle man en vrouw van tegen de 60, die vertelden op de bovenste verdieping van het huis aan de Amstel te wonen. De familie Six heeft daar een appartement voor hen gemaakt, zodat ze altijd bij de hand zijn.

Het huis aan de Amstel is werkelijk overweldigend mooi. De brede gang is bekleed met beelden, prachtig tegelwerk en, zoals in iedere kamer, indrukwekkend sierstucwerk. In een zijkamer aan het begin van de gang staat een enorm glazen kabinet met daarin allerlei mooie, kleine, antieke voorwerpen. Munten, glaswerk, zegels, buisjes pigmenten, klein zilverwerk en noem maar op. Later werden we rondgeleid door het huis. De ene kamer nog mooier dan de andere.

Maar wie zijn de Sixen nou eigenlijk?

Jean Six en Anna Wijmer komen van oorsprong uit het Noord-Franse Saint-Omer en waren al puissant rijke kooplieden in zijden en laken stoffen. Saint-Omer was in die tijd heel bekend om het maken van dure, zuivere pigmenten, waarmee kostbare stoffen werden geverfd.

Anna Wijmer geschilderd door Rembrandt

Eind 16e eeuw is de familie gevlucht voor de Spaanse troepen, omdat zij protestant zijn en de druk van de katholieke Spanjaarden steeds groter werd. Zeker toen Filips II aan de macht kwam. Veel protestanten, hugenoten en joden, ook uit Antwerpen, zijn naar Amsterdam gevlucht in die tijd, omdat daar nog veel ruimte was voor andere geloofsovertuigingen. De familie Six heeft eerst op de Kloveniersburgwal gewoond, voordat ze verhuisd zijn naar de Herengracht. Amsterdam bloeide in die tijd enorm op, omdat al die rijke kooplieden veel kennis meebrachten en er voor iedereen veel werk was. De economie groeide in een hoog tempo en de VOC werd in 1602 opgericht.

De eerste Jan Six trouwde met Margaretha Tulp, de dochter van Nicolaes Tulp, de chirurgijn van de Anatomische Les van Rembrandt. Zo trouwden alle regenten en kooplieden in die tijd met belangrijke families uit hun kringen, zodat het familiekapitaal uit kon breiden of behouden bleef.  De stad werd op deze manier geregeerd door een kleine groep elite die de macht in handen had. Jan Six I is zelfs een keer burgemeester geweest in 1691.

Jean Six stierf twee maanden voordat Jan Six I geboren werd in 1618, en Anna Wijmer zette de zaak alleen voort. Ze belegde haar geld niet in VOC aandelen, wat de meeste rijken wel deden, maar kocht grond aan, zoals bijvoorbeeld bij Hillegom en dat heeft de familie geen windeieren gelegd.

Jan Six I geschilderd door Rembrandt

Jan Six I heeft kunstgeschiedenis en rechten gestudeerd in Leiden en heeft de eerste aanzet gemaakt voor de enorme kunstcollectie aan de Amstel. De Sixen lijden allemaal aan een verzamelwoede. Niks mag weg.

Hij verzamelde toen al veel kunst en was in die tijd goed bevriend met Rembrandt en Joost van den Vondel. Hij was hun beschermheer. Jan Six I schreef ook toneelstukken en zijn Pandora (een soort dagboek) ligt nog steeds in huis. Rembrandt heeft in 1654 een prachtig schilderij gemaakt van deze eerste Jan Six. Dit schilderij hangt gewoon in een van de kamers in het huis aan de Amstel en wij hebben het mogen aanschouwen, samen met het schilderij van Anna Wijmer, zijn moeder die tegenover hem hangt. Ook een Rembrandt geschilderd in 1641.

Het schilderij van Jan Six I heeft Rembrandt in anderhalf uur geschilderd, zonder enige correctie. De kleuren spatten van het doek af. Prachtig! Je hoeft niet eens dichterbij te gaan kijken. Je herkent de hand van de meester direct.

Verder heeft de familie nog meer prenten en etsen van Rembrandt in hun bezit. Ook van diverse leerlingen van hem, zoals bijvoorbeeld het schilderij van Margaretha Tulp uit 1656 geschilderd door Govert Flinck, maar ook een portret van Nicolaes Tulp uit 1644 gemaakt door Frans Hals, een enorm schilderij van Diederick Tulp vervaardigd door Paulus Potter in 1653 en nog veel meer.

De kunstcollectie beperkt zich niet alleen tot schilderijen. Er is ook veel zilverwerk, Venetiaans glaswerk, porselein, Japanse kunst en een prachtige staande klok uit die tijd in de gang  op de 1e etage, waarop een planetarium gebouwd is door de heer Van Dijck. Hij was eigenlijk schoenmaker van beroep, maar bouwde als hobby klokken. Kortom teveel om op te noemen. Iedere generatie Six heeft de kunstcollectie weer verder aangevuld.

Aan het einde van ons bezoek werd ons verzocht nog iets in het gastenboek te schrijven. We namen hartelijk afscheid en werden uitgenodigd om gerust nog eens langs te komen. Dat gaan we zeker doen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *